خود مشاهده ننمودم عبادت نكردم » يكى است ، و در نزد خداوند به يك مقدار منزلت و ارج و بهاء داده مىشود ؟ ! آيا كلام رسول خدا كه فرمود : « ميزان قرب هر فرد به خداوند به مقدار ميزان فهم و معرفت او است از خداوند . » اشاره به همين عقول ناقصه و فهم قاصر و معرفت عوامانهء اشخاص عادى است ؟ ! در مكتب تفكيك بجاى استنارهء عقول از مبادى منفصله و عالم انوار ، به تعطيل و إبطال و اضمحلال و خمول آن توصيه و تبليغ مىشود ؛ و به همان اعتقاد بسيط و ابتدائى به صانع اوّل و مبادى عالم خلق و ارسال رسل اكتفاء مىگردد ، و راه عروج به مدارج كمال و قلل رفيعهء معرفت و مراتب فعليّت بكلّى مسدود مىشود . آيا معرفتى كه با ورود يك شبهه و اعتراض و يك اشكال ، اصل و كيانش به باد فناء برود ارزشى براى انسان در مقام اطاعت و انقياد دارد ؟ ! تعطيل عقل و براهين فلسفى بر حقائق عالم وجود ، در مكتب تفكيك عملًا حكم به لغويّت و عبثيّت اين پديدهء شگرف الهى در ناموس عالم تكوين مىباشد ؛ پديده‌اى كه مىتواند نفس ناقص و روح سرگشتهء آدمى را از حضيض ذلّت جهالت و توهّم و تخيّل به أعلى مراتب يقين و شناخت و ادراك وسيع از اسرار عالم تكوين و نظام آفرينش و مبادى آن برساند . تعطيل فلسفه و حكمت متعاليه به بهانهء واهىِ نشأت او از مدرسهء يونان باستان ، لكّهء ننگى است كه مىتوانست دامن مطهّر و معصوم شريعت اسلام را به آلودگى خود بيالايد ، و ليكن ظهور فلاسفه و